NATO'nun en üst düzey askeri yetkilisi Dragone, Kopenhag'da ittifakın 32 üst düzey generalinin olağan toplantısında gazetecilere açıklamalarda bulundu. Moskova tarafından kurgulanmış bir saldırı olasılığına ilişkin artan uyarılara yanıt veren Dragone, NATO'nun Rusya ile Avrupa'nın doğu kanadında olası bir çatışmaya hazır olduğunu ifade etti. Dragone, NATO'nun savaş kapasitesini artırmak için çalışmaya devam ettiğini kaydetti.
Avrupa son haftalarda artan hava sahası ihlali ve sabotaj girişimleriyle boğuşuyor. Ağustos ayında, ABD istihbarat raporları Moskova'nın önümüzdeki yıllarda bir NATO ülkesine sınırlı bir saldırı planladığı konusunda uyarıda bulunmuştu. Avrupa'da hızla yükselen olası Rus saldırısı tedirginliğinin ortasında basına sızan Rus devlet belgeleri gerilimi artırdı. Rusya'nın, insansız hava aracı (İHA) üretme kapasitesini yüzde 78 artırmak için gizlice harekete geçtiği öne sürüldü.
Dragone, NATO'nun, doğu kanadını korumak için 4 bin sayfa askeri planı hazırda bulundurduğunu bildirdi. Dragone, bu planların "müdahale" senaryolarını içerdiğini kaydetti.
Dragone, müttefiklerin "gerginliğin tırmanması durumuna hazır olduklarını" vurgulayarak, "Bir saldırı durumunda, nasıl karşılık vereceğimizi biliyoruz." açıklamasını yaptı.
Dragone, Rusya'nın son haftalardaki davranışlarını "pervasızlık" diye niteleyerek, şu ifadeleri kullandı:
"(Rusya) Müttefiklerin kararlılığını sınamaya devam ediyor. Güveni zedelemeyi ve birliğimizi zayıflatmayı amaçlıyorlar. Şunu açıkça belirtmek istiyorum: Bu girişimler bizi bölmüyor. Aksine, birliğimizi keskinleştiriyor, bizi çok daha bütünleşik ve kararlı hale getiriyor."
Dragone'nin açıklamaları, Avrupalı liderlerin geçen hafta Rusya'nın Avrupa ile çatışmaya hazırlandığı iddialarının ardından geldi. Polonya Başbakanı Donald Tusk, perşembe günü Moskova'nın ittifakı test etmek için önceden planlanmış bir provokasyon kapsamında NATO'nun ön cephe ülkelerinden birine İHA ya da füzeler gönderebileceğini söylemişti. Daha sonra Fransa ve Hollanda da Rusya'nın saldırıya hazırlandığını söylemişti.
NATO Askeri Komitesi Başkanı Amiral Cavo Dragone
POLITICO'nun ele geçirdiği Rus devlet şirketi Rosatom'a ait planlara göre, Moskova, Ukrayna şehirlerine yönelik saldırılarda kullandığı on binlerce ölümcül İHA'nın üretim kapasitesini genişletmeye hazırlanıyor. Rusya'nın Tataristan bölgesindeki devlet şirketi Rosatom'un Alabuga-Volokno fabrikasının genişletilmesi, Moskova'nın 2029 yılına kadar her yıl ek 500 ton askeri sınıf havacılık karbon fiberi üretmesine olanak sağlayacak. Bu güçlü ve hafif malzeme, İHA'ların yapımında kilit öneme sahip olmasıyla biliniyor.
Üretimdeki artış, Rusya'ya her yıl 28 bin adet ek silahlı İHA sağlayacak. Bu,Rusya'nın İHA üretiminde yüzde 78'lik bir artış anlamına geliyor. Ukrayna, Rusya'nın şu anda yılda 36 binden fazla "Geran" olarak bilinen kamikaze İHA üretebildiğini tahmin ediyor. Planlar, Rusya'nın savaş makinesini güçlendirmek için İHA teknolojisine büyük bir yatırım yaptığını ortaya koydu.
Alabuga-Volokno fabrikası ve ana şirketi olan Rosatom'un ileri malzemeler bölümü UMATEX, Moskova'nın askeri sanayii tedarik zincirinde kilit bir nokta bulunuyor. Rosatom'un basına sızan iç nakliye ve gümrük belgelerine göre, fabrikaya 2026 başlarında Çinli bir devlet şirketinden 46 ton karbon fiber kimyasalı gizlice sevk edildi.
Rosatom daha önce firmanın ve iştiraklerinin geçerli yasa ve yönetmeliklere "tamamen uygun biçimde faaliyet gösterdiğini" belirtmişti. Washington'daki Çin Büyükelçiliği de yaptığı açıklamada, Rusya'nın İHA üretimini genişletme planlarından haberdar olmadığını ve ürünlerin ihracatını sıkı bir şekilde kontrol ettiğini belirtti.
Ukrayna hükümetine yakın Kiev merkezli bir düşünce kuruluşu olan Ukrayna Güvenlik ve İşbirliği Merkezi tarafından Rus kaynaklardan toplanan planlar, fabrikanın genişlemesini ve ekipman ve inşaatına ilişkin şemaları detaylandırıyor. Rosatom belgelerle ilgili yorum yapmaktan kaçındı. ABD Temsilciler Meclisi Çin Özel Komitesi, belgeleri inceleyerek gerçek olduklarına karar verdiğini belirtti. Ukrayna hükümeti de belgeleri inceleyerek gerçekliğini doğruladı.
Rus hükümeti, mayıs ayında Rosatom'un Alabuga-Volokno fabrikasında "kimyasal elyaf ve iplik üretimi" için yılda 500 tona kadar karbon elyafı üretecek yeni bir üretim hattı kurma planlarını onayladı. Ukrayna, mayıs ve temmuz ayları arasında çekilen uydu görüntülerinin, Tataristan'daki Alabuga-Volokno'nun mevcut karbon fiber fabrikasının bitişiğinde bulunan genişleme projesi için ayrılan arazinin inşaat için temizlendiğini gösterdiğini söyledi.
Silah uzmanı ve Washington merkezli Bilim ve Uluslararası Güvenlik Enstitüsü düşünce kuruluşunun kurucusu ve başkanı David Albright, yeni fabrikanın temelinin "hazırlanmakta olduğunu" söyledi. Uzman isim, fabrikanın 2027'de tamamlanması için gereken zaman çizelgesinin "hızlı inşaat gerektirdiğini" belirtti.
Washington'daki Yeni Amerikan Güvenliği Merkezi'nde İHA savaşı üzerine araştırmalar yapan Stacie Pettyjohn, İHA'ların Moskova'ya "devasa salvolar başlatma, Ukrayna'daki derin hedeflere baskı uygulama ve savunmaları yorma olanağı sağladığını" ifade ederek, "Bu yetenekler, Rusya'nın saldırı stratejisi için kritik öneme sahip." dedi.
Rusya'nın silahlı İHA üretimini artırma talebini karşılamak için Rosatom'un kapasitesini büyütme planları, Avrupa'yı endişelendirdi. Ukrayna Güvenlik ve İşbirliği Merkezi Başkanı Serhii Kuzan, "Alabuga ve ona bağlı işletmelerin genişlemesinin, yalnızca Ukrayna cephesi için bir sorun olarak değil, tüm Avrupa'nın güvenliği için uzun vadeli bir tehdit olarak görülmesi gerektiğini" belirtti.
Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin bu yılki analizine göre, Moskova, ulusal insansız hava sistemleri projesi için 2030 yılına kadar yaklaşık 130 bin İHA üretmeyi hedeflediği için Çin'den yapılan ithalata olan bağımlılığını azaltmak amacıyla yerli karbon fiber üretimini artırmaya çalışıyor. Rusya, bu sayıyı 2035 yılına kadar 350 bine çıkarmayı planlıyor. Rosatom'un Alabuga-Volokno tesisi bu ulusal çabaya katkıda bulunacak. Rosatom belgelerine göre, fabrikanın genişletilmesinin üç temel nedeni "çift kullanımlı ürünlerin ithalatının ikame edilmesi" ve "Rusya'nın stratejik sektörlerinin (havacılık, savunma sanayi) karbon fiber talebinin karşılanması" olarak öne çıkıyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ülkesinin Avrupa'ya saldırma planı olmadığını dile getirmişti.
Silah uzmanı Albright'ın hesaplamalarına göre, fabrikanın toplam kapasitesi 28 bin adet Shahed 136 İHA gövdesi üretebilir. Rusya'nın Geran-2 saldırı İHA'ları, İran'ın Shahed tasarımına dayanıyor.
Albright, "Karbon fiber olmadan İHA üretemezler" diyerek, bu malzemenin İHA'ların, kanat, yakıt deposu ve motor gibi iç yapıları güçlendirmek için kullanıldığını belirtti.
Albright'ın belirttiğine göre Moskova, yüksek özellikli karbon fiber üretiminde kullanılan ve PAN öncüsü olarak adlandırılan poliakrilonitril elyafından "tüm savunma ihtiyaçları" için yeterli miktarda temin edemiyor. Moskova, fabrika aracılığıyla, İHA'ların gövdesini güçlendirmek için gerekli olan lifli kimyasalın ithalatına olan bağımlılığını azaltmaya çalışıyor.
