İsrail’in önde gelen gazetelerinden The Times of Israel, ABD ile İran arasında varılan yeni mutabakatın ardından Başbakan Binyamin Netanyahu’nun giderek yalnızlaştığını yazdı. Gazetenin analizinde, Netanyahu’nun 2015 yılında eski ABD Başkanı Barack Obama dönemindeki İran anlaşmasına karşı kullandığı yöntemleri bugün uygulayamayacağı belirtilirken, ABD Başkanı Donald Trump’ın da bu durumun farkında olduğu vurgulandı.
Analize göre Netanyahu, 2015 yılında Obama yönetiminin İran nükleer anlaşmasını engellemek için ABD Kongresi’nde konuşma yaptı. İsrail yanlısı lobiler, Cumhuriyetçi siyasetçiler ve çok sayıda Yahudi kuruluşu da bu kampanyaya destek verdi. Ancak tüm baskılara rağmen anlaşma yürürlüğe girdi ve Netanyahu istediği sonucu alamadı.
Cumhuriyetçilerin hem Beyaz Saray’ı hem de Kongre’yi kontrol ettiği mevcut tabloda Netanyahu’nun Washington üzerinde baskı kurmasının geçmişe kıyasla çok daha zor olduğunu ifade eden gazete, Trump’ın G7 Zirvesi sırasında sarf ettiği, “Bibi aslında Kongre’ye gidip onlara yalvardı ama hiçbir sonuç alamadı” sözlerini değerlendirmeye örnek olarak gösterdi.
Trump’ın aynı toplantıda, ABD-İsrail ilişkilerine ilişkin dikkat çeken bir değerlendirmede bulunarak, “Biz büyük ortağız, o ise çok küçük ortak” ifadelerini kullandığı aktarıldı.
Gazeteye göre Trump, Netanyahu’nun artık 2015’teki gibi siyasi bir kampanya yürütecek güce sahip olmadığını görüyor ve bunu kamuoyu önünde de hissettiriyor.
Analizde dikkat çekilen bir diğer unsur ise İsrail’in Amerikan kamuoyundaki konumundaki değişim oldu.
The Times of Israel, son kamuoyu araştırmalarına dayanarak İsrail’e yönelik olumlu görüşlerin son yıllarda ciddi biçimde gerilediğini, Netanyahu’nun kişisel popülaritesinin de belirgin şekilde düştüğünü aktardı.
Gazete, bu nedenle 2015 yılında Netanyahu’nun arkasında saf tutan siyasi ve toplumsal desteğin bugün büyük ölçüde eridiği yorumunu yaptı.
Analize göre, 2015 yılında İran anlaşmasına karşı yoğun kampanyalar yürüten Yahudi kuruluşları ve İsrail yanlısı gruplar da bu kez daha sessiz bir tutum sergiliyor.
Gazete, ABD’deki siyasi iklimin değişmesi, İsrail’e yönelik eleştirilerin artması ve antisemitizm tartışmaları nedeniyle geniş çaplı bir karşı kampanya oluşturmanın eskisine göre çok daha zor hale geldiğini belirtti.
Haberde, Netanyahu’nun yeni anlaşmayı açık şekilde hedef almamasının birkaç nedeni olabileceği ifade edildi.
Bunlardan ilki, Trump’ın zaman zaman İsrail Başbakanı’nı kamuoyu önünde eleştirmekten çekinmemesi. Bir diğer neden ise Netanyahu’nun siyasi geleceğini uzun süredir Trump ile kurduğu yakın ilişkiye bağlamış olması.
Bu nedenle İsrail Başbakanı’nın Trump’a doğrudan meydan okumasının siyasi açıdan ciddi risk taşıdığı değerlendiriliyor.
İsrail kamuoyunda da İran anlaşmasına ilişkin ciddi rahatsızlık bulunduğu belirtiliyor.
Channel 12’nin anketine göre İsraillilerin yüzde 52’si Netanyahu’nun yaklaşımının ABD-İran anlaşmasında İsrail’in çıkarlarına zarar verdiğini düşünüyor.
Tel Aviv’deki üniversite tarafından yapılan araştırmada ise İsraillilerin yüzde 92’sinin İran’ın savaştan kazançlı çıktığına inandığı, yüzde 72,5’inin ise Netanyahu’nun savaşın sonuçlarına ilişkin açıklamalarına güvenmediği ortaya konuldu.
The Times of Israel’in analizine göre Netanyahu, İran konusunda geçmişte kullandığı siyasi ve diplomatik araçların büyük bölümünü kaybetmiş durumda. ABD’de değişen siyasi dengeler, İsrail’e yönelik desteğin azalması ve Trump’ın baskın konumu nedeniyle İsrail Başbakanı’nın elindeki seçenekler giderek daralıyor.
Analiz, Netanyahu’nun şu aşamada İran anlaşmasını mümkün olduğunca az gündeme getirerek siyasi hasarı sınırlamaya çalıştığı değerlendirmesiyle sona eriyor.
